Cắt tỉa làm giảm diện tích lá, thay đổi tương quan giữa bộ rễ và tán, đồng thời tạo ra những vết thương mới trên cây. Sau đó, cây thường dồn nguồn dự trữ để liền vết cắt và bật chồi thay thế. Vì vậy, kích thích sinh trưởng cây sau cắt tỉa phải giúp cây tái tạo đúng cành cần thiết, không chỉ làm chồi vượt mọc thật nhiều.

Kích thích sinh trưởng cây sau cắt tỉa theo mức độ tổn thất tán

Cắt vệ sinh vài cành nhỏ khác hoàn toàn với hạ tán, trẻ hóa hoặc cắt phục hồi cây suy. Mức độ mất lá càng lớn, cây càng cần nhiều nguồn dự trữ để tái tạo tán và càng dễ bật chồi mạnh quanh vết cắt.

• Cắt nhẹ có thể tiếp tục chăm theo chu kỳ

Nếu chỉ loại cành sâu bệnh, cành tăm, cành khuất và chồi vượt, cây vẫn giữ phần lớn bộ lá nên khả năng quang hợp ít bị ảnh hưởng. Sau cắt, bà con cần duy trì nước ổn định, theo dõi vết thương và chờ mắt ngủ phát triển.

Không nên vì thấy cây vẫn khỏe mà tăng ngay lượng đạm. Dinh dưỡng quá mạnh có thể làm chồi non dài, mềm, tăng sự cạnh tranh với hoa hoặc trái đang có trên cây.

Trong trường hợp này, kích thích sinh trưởng cây sau cắt tỉa nên hướng đến một đợt chồi tương đối tập trung, phân bố đúng vị trí và phù hợp với mục tiêu tạo tán.

• Cắt mạnh cần kiểm tra rễ và nguồn dự trữ

Cây bị hạ tán hoặc trẻ hóa mất một phần lớn diện tích lá. Tuy bộ rễ vẫn còn, cây chưa thể sử dụng ngay lượng nước và dinh dưỡng như trước vì khả năng quang hợp đã giảm.

Bà con cần kiểm tra đất, rễ, thân và mức độ sâu bệnh trước khi phục hồi. Nếu cây bị úng, xì mủ, thối rễ hoặc suy kiệt kéo dài, việc cắt mạnh rồi bón thúc có thể làm cây phản ứng kém.

Cây đang mang nhiều trái cũng không nên bị cắt tán quá lớn nếu chưa có kế hoạch giảm tải. Khi số lá giảm mạnh, lượng trái còn lại có thể vượt quá khả năng nuôi, làm cây tiếp tục suy.

• Không cắt và thúc cây sai thời điểm

Thời điểm cắt phải căn cứ vào loại cây, mùa vụ, thời tiết và giai đoạn sinh trưởng. Cắt trước một đợt mưa kéo dài làm vết thương lâu khô; cắt khi cây đang ra hoa hoặc mang trái có thể ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.

Mục tiêu kích thích sinh trưởng cây sau cắt tỉa cũng thay đổi theo từng cây. Cây ăn trái cần tạo cành mang hoa cho vụ sau; cây cảnh cần giữ dáng; cây công nghiệp cần duy trì cành hoặc thân có khả năng cho sản phẩm.

Bảo vệ vết cắt và chọn đúng chồi tái tạo

Sau khi cắt, cây không “lành” theo cách mô cũ mọc trở lại mà hình thành mô mới bao quanh vết thương. Đường cắt dập, để đoạn cành thừa hoặc làm rách vỏ khiến quá trình khép vết chậm hơn và tăng nguy cơ mục cành.

• Tạo vết cắt gọn bằng dụng cụ sạch

Kéo và cưa phải sắc, phù hợp với kích thước cành. Không dùng kéo nhỏ để cố cắt cành lớn vì dễ làm dập mô và xé vỏ. Với cành nặng, nên thao tác đúng kỹ thuật để tránh cành gãy kéo theo một mảng vỏ thân.

Cành sâu bệnh cần được thu gom khỏi vườn. Dụng cụ nên được vệ sinh khi chuyển giữa cây bệnh với cây khỏe để hạn chế mang theo tác nhân gây hại.

Việc sử dụng sản phẩm bảo vệ vết cắt cần theo đặc điểm cây, kích thước vết thương và quy trình canh tác phù hợp. Không nên tự phủ các hỗn hợp không rõ thành phần lên mọi vết cắt.

• Chọn chồi, không giữ toàn bộ chồi bật ra

Sau cắt mạnh, nhiều chồi có thể mọc sát nhau quanh đầu cành hoặc trên thân. Nếu giữ tất cả, chúng nhanh chóng tạo thành cụm cành yếu, góc hẹp, thiếu ánh sáng và dễ gãy khi lớn.

Khi chồi đã đủ rõ để đánh giá hướng mọc, bà con nên giữ những chồi khỏe, hướng ra ngoài và nằm đúng vị trí cần bổ sung tán. Chồi mọc vào trong, chồi quá sát nhau hoặc chồi vượt không có giá trị nên được loại sớm.

Muốn kích thích sinh trưởng cây sau cắt tỉa đúng hướng, cần dùng thao tác tuyển chồi để phân phối nguồn nuôi. Bón phân mà không chọn chồi chỉ khiến cây tiêu hao dinh dưỡng cho nhiều cành sau này vẫn phải bỏ.

• Cố định những chồi có nguy cơ gãy

Chồi mọc sau cắt thường phát triển nhanh nhưng điểm gắn với cành cũ có thể chưa chắc. Gió mạnh, mưa lớn hoặc sức nặng của tán mới dễ làm chồi bị tách.

Với những chồi được chọn làm cành khung, có thể cần biện pháp chống đỡ hoặc định hướng phù hợp. Dây buộc phải được kiểm tra thường xuyên, tránh siết vào cành khi đường kính tăng nhanh.

Khi kích thích sinh trưởng cây sau cắt tỉa, chất lượng liên kết của cành mới quan trọng hơn tốc độ vươn dài. Một chồi quá mềm và dài chưa chắc trở thành cành mang tải tốt.

Phục hồi nước và dinh dưỡng theo phản ứng của cây

Sau cắt, một số cây bật chồi nhanh nhờ nguồn dự trữ, trong khi cây khác đứng lâu vì rễ yếu hoặc thời tiết bất lợi. Không nên dùng cùng một lượng phân cho tất cả cây chỉ dựa trên ngày cắt.

• Chờ cây có dấu hiệu hoạt động

Dấu hiệu phục hồi gồm mắt ngủ căng, chồi mở đều, lá mới không biến dạng và vết cắt khô bình thường. Khi cây chưa có phản ứng, cần kiểm tra vùng rễ, độ ẩm và tổn thương thân trước khi tăng dinh dưỡng.

Trước khi kích thích sinh trưởng cây sau cắt tỉa, bà con nên đánh giá cây đang thiếu nguồn nuôi hay chưa thể hấp thu. Đất sũng, rễ thâm và cây héo là dấu hiệu cần xử lý vùng rễ thay vì bón thêm.

• Nuôi từng đợt chồi đến khi lá trưởng thành

Khi chồi mới đã xuất hiện, nước và dinh dưỡng cần được duy trì phù hợp để lá mở hoàn chỉnh. Không nên tiếp tục thúc đợt chồi mới khi cơi trước còn non vì tán có nhiều tuổi lá sẽ khó chăm sóc và dễ bị sâu bệnh.

Bộ lá non cần được kiểm tra thường xuyên. Nếu bị mất lá sớm, cây phải sử dụng thêm nguồn dự trữ để tái tạo, làm thời gian phục hồi kéo dài.

Thương hiệu & phân phối

Hệ thống phân phối sản phẩm

Hình ảnh thương hiệu và hoạt động phân phối thực tế tại thị trường

Thương hiệu & phân phối

Hệ thống phân phối

Hình ảnh thương hiệu và hoạt động thực tế tại thị trường

BRAND
DISTRIBUTION
NETWORK

Thể Thuận Group cung cấp đa dạng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và chế phẩm sinh học phục vụ chăm đất, phục hồi rễ, nuôi chồi và quản lý sâu bệnh. Khi cần tư vấn kích thích sinh trưởng cây sau cắt tỉa, bà con nên gửi hình toàn cây, vết cắt, chồi mới và vùng rễ; đồng thời cho biết loại cây, mức độ cắt cùng thời điểm thực hiện.

Muốn kích thích sinh trưởng cây sau cắt tỉa đạt hiệu quả, cần cắt đúng mức, bảo vệ vết thương, chọn chồi hữu hiệu rồi mới bổ sung nguồn nuôi theo sức cây. Tán phục hồi cân đối và có cành đúng vị trí sẽ hữu ích hơn một đợt chồi phát triển mạnh nhưng rối, yếu và phải tiếp tục cắt bỏ.