Sau mưa bão, cây có thể nghiêng gốc, đứt rễ, gãy cành hoặc ngập nước kéo dài. Lúc này, kích thích sinh trưởng cây sau mưa bão không có nghĩa là bón phân ngay để cây bật đọt, mà phải giúp rễ hô hấp trở lại, giảm phần cây phải nuôi và ngăn vết thương phát sinh bệnh.

Kích thích sinh trưởng cây sau mưa bão phải bắt đầu bằng cứu rễ

• Phân loại cây trước khi xử lý

Bà con nên kiểm tra từng khu vực và chia cây thành ba nhóm:

• Cây chỉ rụng lá, gãy cành nhỏ nhưng thân và gốc còn vững.
• Cây bị nghiêng, đất quanh gốc nứt hoặc một phần rễ bị kéo đứt.
• Cây gãy thân chính, bật gần hết bộ rễ hoặc bắt đầu thối gốc.

Việc phân loại giúp tập trung công chăm sóc cho những cây còn khả năng phục hồi. Với cành lớn đang treo, cây có nguy cơ đổ hoặc khu vực gần đường điện, cần xử lý an toàn trước khi vào vườn.

Muốn kích thích sinh trưởng cây sau mưa bão hiệu quả, bà con phải quan sát cả vùng rễ, không chỉ nhìn bộ lá. Cây có thể vẫn xanh trong vài ngày đầu nhưng rễ đã thiếu oxy hoặc bị tổn thương do lay gốc.

• Thoát nước càng sớm càng tốt

Cần khơi thông rãnh, tháo nước khỏi vườn và không để nước đọng lâu quanh cổ rễ. Sau khi nước rút, chờ đất bớt nhão rồi mới phá nhẹ lớp váng trên bề mặt để không khí đi vào đất. Không cuốc sâu vì có thể làm đứt thêm rễ đang yếu.

Nếu nước lũ mang theo bùn dày, rác hoặc nguồn nước ô nhiễm, bà con nên thu gom rác và xử lý lớp bùn tùy tình trạng thực tế. Không lấp thêm đất kín cổ rễ vì vị trí này cần thông thoáng.

Trong giai đoạn đất còn bão hòa nước, kích thích sinh trưởng cây sau mưa bão bằng phân đậm đặc có thể làm vùng rễ chịu thêm áp lực. Cây chưa hấp thu tốt nên bón nhiều vừa lãng phí, vừa làm tăng nguy cơ tổn thương rễ.

• Dựng lại cây bị nghiêng

Cây còn đủ rễ có thể được dựng từ từ về vị trí phù hợp, vun đất vừa phải và dùng cọc chống theo nhiều hướng. Dây buộc cần có lớp đệm để tránh siết vào vỏ cây. Không kéo mạnh một lần vì các rễ chưa đứt hoàn toàn có thể bị xé thêm.

Sau khi cố định, cần kiểm tra lại cọc sau những trận mưa hoặc gió tiếp theo. Bầu rễ phải ổn định nhưng cổ rễ không được chôn quá sâu.

Giảm phần cây phải nuôi để tập trung phục hồi

• Cắt đúng vị trí bị dập gãy

Cành gãy, xước vỏ hoặc bị tưa mô nên được cắt bằng dụng cụ sắc và sạch. Vết cắt cần gọn, không để đoạn cành dập làm nơi giữ nước và phát sinh nấm bệnh. Những cành lớn chỉ nứt nhẹ phải được đánh giá khả năng giữ lại trước khi quyết định cắt bỏ.

Với cây mất nhiều rễ, tán quá lớn sẽ tiếp tục thoát hơi nước trong khi bộ rễ chưa cung cấp đủ. Tỉa bớt phần cành hư giúp kích thích sinh trưởng cây sau mưa bão theo hướng cân bằng lại tương quan giữa rễ và tán. Tuy nhiên, không nên cắt trụi toàn bộ lá khỏe vì cây vẫn cần lá để quang hợp.

• Giảm lượng trái trên cây bị suy

Cây đang mang trái thường phục hồi chậm hơn vì vừa phải chữa lành vết thương, vừa phải nuôi trái. Bà con nên loại trước những trái bị va đập, nứt, trầy xước, sâu bệnh hoặc nằm trên cành yếu.

Nếu cây nghiêng gốc, mất nhiều rễ hay héo rõ, cần cân nhắc giảm thêm số trái để giữ cây. Đây là quyết định khó nhưng thường hiệu quả hơn việc cố giữ sản lượng rồi liên tục bón phân. Khi sức nuôi đã giảm mạnh, kích thích sinh trưởng cây sau mưa bão phải ưu tiên sự sống của cây và khả năng phục hồi cho vụ tiếp theo.

• Chủ động ngăn bệnh sau mưa

Không khí ẩm, lá bị rách và vết thương mới tạo điều kiện cho nhiều bệnh xâm nhập. Bà con cần thu gom cành, trái hỏng và bộ phận có dấu hiệu thối bệnh ra khỏi khu vực canh tác. Dụng cụ cắt nên được vệ sinh khi chuyển giữa các cây, nhất là khi gặp cây nghi nhiễm bệnh.

Không nên phun một hỗn hợp nhiều loại thuốc lên toàn vườn khi chưa xác định đối tượng gây hại. Nếu phải xử lý, cần chọn sản phẩm được phép sử dụng trên cây trồng và bệnh cần phòng trừ, làm đúng hướng dẫn trên nhãn và bảo đảm thời gian cách ly.

Chỉ nuôi rễ và chồi mới khi cây đã qua sốc

• Nhận biết cây bắt đầu phục hồi

Cây chưa nên được thúc sinh trưởng nếu đất còn sũng nước, gốc lung lay, lá tiếp tục héo hoặc vết cắt chưa khô. Thời điểm phù hợp hơn là khi đất đã thoáng, thân cây ổn định, lá còn lại lấy lại độ căng và đầu rễ mới bắt đầu xuất hiện.

Theo dõi đúng dấu hiệu giúp kích thích sinh trưởng cây sau mưa bão đúng thời điểm, tránh trường hợp cây chưa hồi rễ đã bị ép ra đọt.

• Phục hồi dinh dưỡng từng bước

Khi rễ bắt đầu hoạt động, bà con có thể cung cấp dinh dưỡng trở lại với lượng phù hợp, chia thành từng lần thay vì bón dồn. Công thức cần dựa trên loại cây, tuổi cây, mức độ hư hại và hướng dẫn của sản phẩm.

Nếu sử dụng dinh dưỡng qua lá, chỉ phun khi lá còn đủ khỏe, thời tiết đã khô ráo và không có mưa ngay sau xử lý. Không tăng nồng độ với mong muốn cây hồi nhanh. Mầm non mọc quá mạnh khi rễ chưa hoàn chỉnh có thể khiến cây mất cân bằng lần nữa.

• Chăm cây theo mức độ thiệt hại

Mỗi cây chịu ảnh hưởng khác nhau nên không thể dùng chung một quy trình cho cả vườn. Thể Thuận Group có thể cùng bà con đánh giá tình trạng rễ, tán, vết thương và giai đoạn sinh trưởng để lựa chọn hướng chăm sóc phù hợp.

Thương hiệu & phân phối

Hệ thống phân phối sản phẩm

Hình ảnh thương hiệu và hoạt động phân phối thực tế tại thị trường

Thương hiệu & phân phối

Hệ thống phân phối

Hình ảnh thương hiệu và hoạt động thực tế tại thị trường

BRAND
DISTRIBUTION
NETWORK

Các nhóm giải pháp dưỡng rễ, cân đối dinh dưỡng hoặc bảo vệ cây chỉ nên sử dụng sau khi đã giải quyết tình trạng ngập úng và cố định cây. Khi tư vấn kích thích sinh trưởng cây sau mưa bão, cần có hình ảnh toàn cây, phần gốc, lá, rễ và thông tin về thời gian ngập nước để tránh lựa chọn sản phẩm theo phỏng đoán.

Sau thiên tai, cây cần được cứu rễ và giảm áp lực trước khi nuôi chồi mới. Muốn kích thích sinh trưởng cây sau mưa bão bền vững, bà con nên làm theo thứ tự: thoát nước, dựng cây, cắt phần hư, giảm trái, phòng bệnh rồi mới bổ sung dinh dưỡng theo sức hồi phục thực tế.