Nắng nóng kéo dài làm đất mất ẩm nhanh, rễ giảm hấp thu, lá dễ cháy mép và đọt non phát triển chậm. Vì vậy, kích thích sinh trưởng cây mùa khô phải bắt đầu từ việc bảo đảm nguồn nước, giữ vùng rễ ổn định và giảm lượng nước cây thất thoát, thay vì chỉ tăng phân bón để thúc cây lớn nhanh.

Kích thích sinh trưởng cây mùa khô cần giữ nước trước khi bón phân

• Kiểm tra độ ẩm ở vùng rễ

Mặt đất khô chưa chắc toàn bộ vùng rễ đã thiếu nước, còn mặt đất ẩm cũng không có nghĩa nước đã thấm đủ sâu. Bà con nên kiểm tra đất tại một vài vị trí dưới mép tán, nơi tập trung nhiều rễ hút, để điều chỉnh lượng tưới sát với tình trạng thực tế.

Các dấu hiệu cây đang thiếu nước thường gặp gồm:

• Lá mềm hoặc hơi rũ vào buổi sáng.
• Mép lá khô, cháy hoặc cuốn lại.
• Đọt non ngừng phát triển.
• Hoa, trái non rụng nhiều hơn bình thường.
• Đất khô sâu, rễ tơ ít và dễ đứt.

Muốn kích thích sinh trưởng cây mùa khô, không nên để đất khô kiệt rồi mới tưới thật nhiều. Sự thay đổi độ ẩm quá đột ngột có thể làm cây bị sốc, rụng hoa, rụng trái hoặc tăng nguy cơ nứt trái ở những giống nhạy cảm.

• Tưới đúng thời điểm và đúng vùng

Nên tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát để hạn chế nước bốc hơi. Nước cần được phân bố quanh vùng rễ hoạt động thay vì chỉ dồn sát thân cây. Với cây có tán lớn, tưới một điểm gần gốc thường không cung cấp đủ nước cho phần rễ nằm bên ngoài.

Tùy đất, tuổi cây, thời tiết và giai đoạn sinh trưởng, bà con có thể sử dụng tưới nhỏ giọt, tưới gốc hoặc phun mưa cục bộ. Không áp dụng một lượng nước cố định cho mọi loại cây. Đất cát thoát nước nhanh thường cần tưới với chu kỳ khác đất thịt hoặc đất có khả năng giữ ẩm cao.

Nguồn nước cũng phải được kiểm tra, đặc biệt ở vùng có nguy cơ xâm nhập mặn. Kích thích sinh trưởng cây mùa khô sẽ khó đạt hiệu quả nếu cây liên tục nhận nguồn nước không phù hợp, khiến muối tích tụ và rễ giảm khả năng hút nước.

• Phủ gốc để hạn chế bốc hơi

Có thể dùng rơm, cỏ khô, thân cây họ đậu hoặc vật liệu hữu cơ phù hợp để che phủ vùng đất dưới tán. Lớp phủ giúp giảm nhiệt độ mặt đất, hạn chế cỏ cạnh tranh nước và giữ độ ẩm ổn định hơn giữa hai lần tưới.

Không phủ vật liệu ẩm sát thân hoặc cổ rễ. Nên chừa một khoảng thông thoáng quanh gốc để hạn chế nấm bệnh, mối và tình trạng giữ ẩm quá mức tại vị trí nhạy cảm này. Vật liệu mang mầm bệnh hoặc chưa được kiểm soát cũng không nên đưa vào vườn.

Giảm nhu cầu mất nước để cây duy trì sinh trưởng

• Điều chỉnh tán nhưng không cắt quá mạnh

Tán quá rậm làm nhiều cành lá cùng tiêu thụ nước, trong khi những cành nằm sâu bên trong hoạt động kém hiệu quả. Bà con có thể loại bỏ cành khô, cành sâu bệnh, cành mọc chen chúc hoặc những chồi vượt không cần thiết để tán thông thoáng hơn.

Tuy nhiên, không nên cắt tán quá mạnh giữa thời điểm nắng gay gắt. Việc để thân, cành và trái đang được che phủ tiếp xúc đột ngột với nắng có thể gây cháy vỏ hoặc rám trái. Để kích thích sinh trưởng cây mùa khô, cây vẫn cần đủ lá khỏe để quang hợp và tạo nguồn hữu cơ nuôi rễ, đọt, hoa hoặc trái.

• Cân đối lượng hoa và trái đang mang

Nếu nguồn nước không đủ, không nên ép cây ra hoa đồng loạt hoặc giữ mật độ trái vượt quá sức nuôi. Cây vừa phải chống mất nước, vừa nuôi quá nhiều hoa hoặc trái sẽ nhanh suy, lá già sớm và dễ rụng trái non.

Những cây đang mang trái nên được kiểm tra riêng. Có thể loại trái sâu bệnh, dị dạng, phát triển quá chậm và tỉa bớt những chùm quá dày. Khi giảm được sự cạnh tranh, lượng nước và dinh dưỡng còn lại sẽ tập trung cho những trái có khả năng đạt chất lượng thương phẩm.

Chủ động điều chỉnh tải trái là một phần quan trọng của kích thích sinh trưởng cây mùa khô, bởi mục tiêu không chỉ là giữ cây xanh mà còn phải duy trì lượng trái phù hợp với khả năng cung cấp nước của vườn.

• Kiểm soát cỏ dại và bảo vệ bộ lá

Cỏ dại cạnh tranh trực tiếp nước và dinh dưỡng với cây trồng, nhất là khi độ ẩm đất xuống thấp. Bà con nên quản lý cỏ ở vùng rễ nhưng tránh cuốc sâu làm tổn thương rễ tơ. Phần cỏ sạch, không mang hạt hoặc mầm bệnh có thể được cân nhắc sử dụng làm vật liệu che phủ.

Bộ lá cũng cần được theo dõi sâu ăn lá, nhện, côn trùng chích hút và các dấu hiệu cháy nắng. Khi diện tích lá khỏe giảm mạnh, khả năng quang hợp yếu đi nên cây khó duy trì sinh trưởng dù vẫn được bón phân.

Bổ sung dinh dưỡng theo sức hấp thu của cây

• Không bón phân khi đất quá khô

Phân bón cần có độ ẩm phù hợp để hòa tan và di chuyển đến vùng rễ. Nếu đất đang khô nóng, bón phân với lượng lớn hoặc nồng độ cao có thể làm rễ bị tổn thương. Bà con nên ổn định nước tưới trước, sau đó mới bổ sung dinh dưỡng theo nhu cầu từng loại cây.

Khi thực hiện kích thích sinh trưởng cây mùa khô, phân nên được chia thành các lần phù hợp thay vì dồn lượng lớn trong một lần. Không nên tăng mạnh đạm để ép cây bung đọt vì đọt non mềm, thoát nước nhiều và dễ bị ảnh hưởng khi gặp nắng nóng.

• Phân biệt cây thiếu nước với thiếu dinh dưỡng

Một số biểu hiện ngoài tán khá giống nhau nhưng cách xử lý hoàn toàn khác:

Nếu chưa xác định nguyên nhân, bà con không nên phối nhiều sản phẩm trong cùng một lần. Trường hợp rễ đang suy hoặc nguồn nước có vấn đề, bổ sung thêm phân chưa chắc giúp cây hồi phục.

• Chọn giải pháp phù hợp với từng vườn

Thể Thuận Group cung cấp đa dạng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và chế phẩm sinh học phục vụ nhu cầu chăm đất, dưỡng rễ, cân đối dinh dưỡng và bảo vệ cây trồng. Tùy cây đang nuôi đọt, ra hoa, mang trái hay phục hồi sau khô hạn, hướng chăm sóc cần được điều chỉnh riêng.

Thương hiệu & phân phối

Hệ thống phân phối sản phẩm

Hình ảnh thương hiệu và hoạt động phân phối thực tế tại thị trường

Thương hiệu & phân phối

Hệ thống phân phối

Hình ảnh thương hiệu và hoạt động thực tế tại thị trường

BRAND
DISTRIBUTION
NETWORK

Để được tư vấn kích thích sinh trưởng cây mùa khô sát hơn, bà con nên cung cấp loại cây, tuổi vườn, tình trạng lá – rễ, giai đoạn sinh trưởng, nguồn nước và lịch bón phân gần nhất. Những thông tin này giúp lựa chọn giải pháp đúng nhu cầu, hạn chế bón nhiều nhưng cây hấp thu kém.

Trong điều kiện nắng hạn, cây chỉ sinh trưởng tốt khi lượng nước cung cấp đáp ứng được nhu cầu của rễ, lá và trái. Muốn kích thích sinh trưởng cây mùa khô bền vững, bà con cần giữ ẩm ổn định, giảm thất thoát nước, điều chỉnh tải cây và bổ sung dinh dưỡng vừa với khả năng hấp thu.